ΠΛΑΓΙΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ

Τα τρισδιάστατα σχέδια δημιουργούνται με την προβολή του αντικειμένου που σχεδιάζεται, χρησιμοποιώντας στις περισσότερες περιπτώσεις ως κέντρο θέασης ένα σημείο στο άπειρο και προβάλλοντας το αντικείμενο σε ένα επίπεδο προβολής που είναι η επιφάνεια σχεδίασης. Το σχέδιο που προκύπτει με τον τρόπο αυτό εξαρτάται από τη μορφή του αντικειμένου και από τη σχετική θέση του με το κέντρο θέσης ή προβολής και το επίπεδο προβολής. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες τρισδιάστατης σχεδίασης, όπως παρουσιάζονται στο επόμενο σχήμα και έχουν τυποποιηθεί με τον κανονισμό ISO 5456 του 1996.

 

 

Η τρισδιάστατη σχεδίαση, όπως φαίνεται στο σχήμα, διακρίνεται σε παράλληλη προβολή και προοπτική προβολή. Στην παράλληλη προβολή θεωρείται ότι το αντικείμενο βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τον παρατηρητή και σχεδιάζεται με παράλληλες ακμές ενώ στην προοπτική προβολή θεωρείται ότι βρίσκεται κοντά στον παρατηρητή. Στην παράλληλη προβολή ανήκει και η προβολή με όψεις.

 

Στο επόμενο σχήμα παρουσιάζονται οι τρεις βασικοί τύποι προβολής, η πλάγια, η αξονομετρική και η προοπτική προβολή, ενώ για λόγους σύγκρισης παρουσιάζεται και η προβολή σε όψεις. Στα τέσσερα αυτά είδη προβολών, σημαντικοί παράγοντες είναι η θέση του παρατηρητή και η διεύθυνση των ακτίνων προβολής. Συνοπτικά, οι κύριες διαφορές που προκύπτουν ανάμεσα στα είδη των προβολών αυτών, είναι :

  • Σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός της προοπτικής προβολής, ο παρατηρητής βρίσκεται στο άπειρο και οι ακτίνες προβολής είναι παράλληλες μεταξύ τους.

  • Στην αξονομετρική προβολή όπως και στην προβολή με όψεις, οι ακτίνες προβολής είναι κάθετες στο επίπεδο προβολής, ενώ στην πλάγια προβολή είναι πλάγιες.

  • Στην προοπτική προβολή ο παρατηρητής βρίσκεται σε τυχαίο σημείο, σε συγκεκριμένη απόσταση από το αντικείμενο και οι ακτίνες προβολής συγκλίνουν ως προς το σημείο αυτό. Όπως θα αναπτυχθεί στη συνέχεια, στην προοπτική προβολή η θέση σύγκλισης των ακτίνων προβολής μπορεί να είναι, εκτός από ένα, δύο ή και τρία σημεία.

 

Η πλάγια προβολή δημιουργείται όταν ένας παρατηρητής βρίσκεται σε άπειρη απόσταση από το αντικείμενο και το κοίτα έτσι ώστε οι ακτίνες θέασης να είναι μεν παράλληλες μεταξύ τους αλλά και πλάγιες ως προς το επίπεδο της προβολής. Στην πλάγια προβολή το αντικείμενο τοποθετείται με μία από τις βασικές του όψεις παράλληλη με το επίπεδο προβολής. Από όλες τις πιθανές παραλλαγές της πλάγιας προβολής, έχουν επικρατήσει δύο πλάγιες προβολές, η πλάγια προβολή cavalier και η πλάγια προβολή cabinet.

 

Στην πλάγια προβολή cavalier η προβολή γίνεται με κλίση 45 ενώ οι διαστάσεις στην πλάγια έννοια έχουν το πραγματικό μέγεθος που έχει το αντικείμενο. Όπως φαίνεται στο παράδειγμα του επομένου σχήματος η διάσταση M μεταφέρεται σε πλάγια έννοια κατά 45 ώστε να έχει ακριβώς το μήκος που προκύπτει από την κάτοψη.

 

 

Η πλάγια προβολή cabinet είναι παρόμοια με την πλάγια προβολή cavalier με τη διαφορά ότι οι διαστάσεις στην πλάγια έννοια έχουν το μισό μέγεθος από αυτό που έχει το αντικείμενο. Όπως φαίνεται στο παράδειγμα του επομένου σχήματος, η διάσταση M μεταφέρεται μισή στην πλάγια έννοια κατά 45.

 

 

Κατά τη σχεδίαση μιας πλάγιας προβολής πρέπει να επιλεγεί σωστά η βασική όψη που θα είναι παράλληλη στο επίπεδο προβολής. Η όψη αυτή πρέπει πρώτα από όλα να δίνει τις περισσότερες πληροφορίες του αντικειμένου. Επίσης, γενικά ισχύει ότι πρέπει να επιλέγεται με τέτοιο τρόπο η βασική όψη, ώστε η μεγαλύτερη διάσταση του αντικειμένου να φαίνεται στο πραγματικό της μέγεθος ενώ αν υπάρχουν κυκλικές διαμορφώσεις αυτές πρέπει να εμφανίζονται στη βασική όψη ώστε να σχεδιάζονται εύκολα.

 

Στα επόμενα σχήματα φαίνονται δύο παραδείγματα από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες πλάγιες προβολές cavalier και cabinet. Όπως έχει αναφερθεί η μοναδική διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις πλάγιες προβολές είναι ότι στην διάσταση του βάθους η cavalier χρησιμοποιεί το πραγματικό μήκος ενώ η cabinet το μισό.

 

 

 

 

 

προηγούμενο μάθημα

επόμενο μάθημα

         
  ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2010